जिन्दगीको गोरेटोमा अगाडि बढ्दै जाँदा समय कसरी पखेटा लगाएर उड्छ, पत्तै नपाइने रहेछ। हेर्दाहेर्दै परदेशको भूमिमा श्रम पोखाउन थालेको पनि आज १७ वर्ष बितिसकेछ। यो १७ वर्षको लामो र संघर्षपूर्ण यात्रामा कतिवटा शरद ऋतु आए, कति दशैं आए र कति तिहारहरू गुज्रिए, त्यसको लेखाजोखा मसँग छैन। तर एउटा सत्य के हो भने, यी सबै वर्षहरूमा आफ्नै घरको आँगनमा बसेर परिवारका सदस्यहरूसँग खुसी साट्ने अवसर भने मैले विरले मात्र पाएँ।
फेरि एकपटक बडादशैंको आगमन भएको छ। गाउँघरमा यतिबेला रातो माटो र कमेरोले घरका भित्ताहरू सजिएका होलान्। लिङ्गे पिङको मच्चाइ र बालबालिकाको खित्काले गाउँका डाँडाकाँडाहरू गुञ्जायमान भइरहेका होलान्। घरको पूजाकोठामा जमराको हरियो सुवास फैलिसकेको होला अनि अग्रजहरू टीका र आशीर्वादको तयारीमा व्यस्त हुनुहोला। गाउँका बाटाघाटाहरूमा चहलपहल बढेको होला, नयाँ लुगाको सुवास र आफन्त भेटिने खुसीले सम्पूर्ण गाउँ नै एकाएक ब्युँझिएको होला।
तर, विडम्बना! त्यो खुसी, उमङ्ग र आत्मीयताको संसारबाट म भने हजारौँ किलोमिटर टाढा, तातो मरुभूमिको परदेशी भूमिमा छु।
यहाँ परदेशमा पनि हरेक दिन बिहान हुन्छ, कामको चटारो सुरु हुन्छ, साँझ पर्छ र दिनहरू बित्दै जान्छन्। तर जब दशैं नजिकिन्छ, तब यो मन काममा अडिनै मान्दैन। हातले मेसिन वा औजार समातिरहेको हुन्छ, तर यो चञ्चल मन भने नेपालका तिनै हरिया डाँडापाखा, बाल्यकालमा खेलेका गाउँका बाटा, आफ्नै घरको आँगन र परिवारको न्यानो मायामा हराइरहेको हुन्छ।
आँखा चिम्लिँदा आमा-बुबाको ममतामयी अनुहार अगाडि उभिन आउँछ। भाइबहिनीहरूको हाँसो, श्रीमतीको साँचो माया अनि छोरा-छोरीको बालापन सम्झिँदा छाती भारी भएर आउँछ। बाल्यकालका ती दशैंहरू कति मीठा थिए! नयाँ लुगा लगाउने साधारण रहर, ठूलाबडाको हातबाट रातो टीका र जमरा थाप्दाको खुसी, दक्षिणा गन्ने उत्सुकता अनि आफन्तहरूसँगको रमाइलो भेटघाट—आज ती सबै सुन्दर पलहरू सम्झनाको पानामा मात्र सीमित हुन पुगेका छन्।
कहिलेकाहीँ एकान्तमा बस्दा मनभित्र एउटा गम्भीर प्रश्न उब्जिन्छ—आखिर यो निरन्तरको दौडधुप र जिन्दगीको दौडमा हामीले के कमायौँ? परिवारको ओठमा सानो मुस्कान ल्याउन र उनीहरूको भविष्य उज्ज्वल बनाउन परदेशिएका हामीले, कतै आफ्नै परिवारसँग खुसी मनाउने अमूल्य समय नै त गुमाइरहेका छैनौँ?
तर फेरि, मनको अर्को कुनाले आफूलाई सम्झाउँछ। यो दूरी, यो विछोड र यो कठोर परिश्रम कुनै स्वार्थका लागि होइन। यो त तिनै प्रियजनहरूको अनुहारमा कहिल्यै मुस्कान नसुकोस् भन्ने आशा र समर्पणको प्रतिफल हो। परदेशमा मेरो शरीर मात्र छ, तर मेरो आत्मा र मन त अझै पनि आफ्नै देश र गाउँमै छ। मेरो पसिनाको हरेक थोपा आफ्नै परिवारको सुख र खुसीसँग गाँसिएको छ।
यद्यपि, मनको एउटा कुनामा सधैँ एउटा अधुरो रहर भने जीवितै छ—कुनै वर्षको दशैंमा सबै काम र व्यस्ततालाई थाती राखेर सुटुक्क घर पुगूँ। आमा-बुबाको पाउमा ढोगेर आशीर्वाद लिऊँ, भाइबहिनी, श्रीमती र छोरा-छोरीसँगै लहरै बसेर टीका थापूँ, अनि आफ्नै गाउँको माटोमा उभिएर मन खोलेर हाँसूँ। सायद, एक परदेशीका लागि संसारको सबैभन्दा ठूलो पीडा यही नै हो—आफ्ना मान्छेहरूलाई असीम माया गर्दागर्दै पनि चाडपर्वका बेला उनीहरूसँगै हुन नपाउनु।
तर पनि, आशाको दीप निभेको छैन। मलाई विश्वास छ, एक दिन अवश्य यस्तो आउनेछ जब म आफ्नै घरको आँगनमा बसेर परिवारसँग हर्षोल्लासका साथ दशैं मनाउनेछु। त्यो दिन मेरा आँखामा विछोडको आँसु होइन, मिलनको खुसी हुनेछ; मनमा छटपटी होइन, एउटा अनौठो शान्ति हुनेछ।
वास्तवमा, परदेशीका लागि दशैं केवल एउटा सांस्कृतिक चाड मात्र होइन, यो त घर फर्किने र आफ्नाहरूसँग जोडिने एउटा अधुरो तर जीवन्त सपना पनि हो।
अन्तमा, देश तथा विदेशको कुनाकाप्चामा रहनुभएका सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा विजया दशमीको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछु। भगवान्ले सम्पूर्ण परदेशीहरूलाई सुरक्षित राखून्, सबैको परिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि छाओस्, अनि आगामी दशैंसम्ममा सबै परदेशीहरूलाई आफ्ना प्रियजनहरूसँग पुनर्मिलन हुने सौभाग्य मिलोस्।
